Niedawny atak hakerski na Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) po raz kolejny obnażył wyzwania, z jakimi mierzą się dziś kluczowe instytucje państwowe. O kulisach incydentu, motywacjach cyberprzestępców oraz tzw. „fałszywych flagach” mówił na antenie Polskiego Radia 24 Sergiusz Parszowski, prezes Obserwatorium Bezpieczeństwa.

Jak doszło do ataku i dlaczego obrona przed cyberprzestępcami jest tak trudna? Ekspert nie ma złudzeń – to starcie, w którym atakujący z reguły mają przewagę.

Nierówna walka i poszukiwanie najsłabszego ogniwa

Sergiusz Parszowski zwraca uwagę, że hakerzy dysponują narzędziem, którego często brakuje obrońcom – czasem.

„Ta druga strona ma więcej czasu, jest zazwyczaj bardziej cierpliwa, może próbować kilkukrotnie. Jeżeli nie uda im się dokonać ataku w jeden sposób, to próbuje w drugi” – mówił w Polskim Radiu 24.

Cyberprzestępcy nieustannie skanują infrastrukturę w poszukiwaniu luk od błędów w nieaktualnym oprogramowaniu, aż po najsłabsze ogniwo, jakim jest człowiek. Często stosują socjotechnikę: podszywają się pod współpracowników lub instytucje zaufania publicznego, aby nakłonić ofiarę do instalacji złośliwego oprogramowania czy przekazania wrażliwych danych logowania.

Kto atakuje? Zysk vs. sabotaż

Zwykłym hakerom, nastawionym na zysk, jest wszystko jedno, czy zaszyfrują dane prywatnej firmy, szpitala, czy urzędu. Zupełnie inaczej wygląda jednak sytuacja, gdy w grę wchodzą podmioty państwowe. Prezes Obserwatorium Bezpieczeństwa precyzuje różnicę w motywacjach w kontekście ataku na NCBJ:

„Inaczej będzie wyglądać sytuacja, jeżeli mówimy o aktorach państwowych albo związanych z jakimś państwem (…). Tutaj motywacja jest zupełnie inna. Przede wszystkim chęć zaszkodzenia, chęć sprowokowania, chęć spowodowania jakiegoś spustoszenia (…) lub też może być motywacja wykradzenia jakichś wrażliwych informacji rangi państwowej.”

Ekspert przypomina, że epatowanie strachem jest charakterystyczne dla działań o podłożu terrorystycznym. Zmusza to zaatakowane państwo do nagłego angażowania ogromnych nakładów pracy i pieniędzy w jeden obszar, co przy ograniczonych zasobach automatycznie tworzy luki w innych miejscach.

Irański trop – fakt czy zmyłka?

Początkowe ustalenia badaczy wskazały, że atak na polskie centrum badawcze został przeprowadzony z terytorium Iranu. Parszowski ostrzega jednak przed wyciąganiem pochopnych wniosków, wskazując na taktykę tzw. fałszywej flagi:

„To, że badacze zidentyfikowali kierunek ataku z terytorium Iranu, wcale nie musi oznaczać, że za tym atakiem stoi państwo irańskie. (…) Równie dobrze może być to celowe działanie innego państwa, które korzystając z sytuacji politycznej, stara się obarczyć winą dane państwo lub Iran jest po prostu 'dobrym narzędziem’ do ukrycia swojej tożsamości.”

Dlaczego celem padło właśnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych? Odpowiedź może być prosta psychologicznie. Jak celnie podsumowuje Sergiusz Parszowski: „Temat bezpieczeństwa jądrowego zawsze rozpala wyobraźnię opinii publicznej”, co czyni takie instytucje idealnym celem do siania niepokoju i dezinformacji.

🔗 Całej audycji oraz pełnego artykułu można posłuchać i przeczytać na stronie: Atak hakerski na Narodowe Centrum Badań Jądrowych. „To nierówna walka”